مدیرکل انتقال خون استان اصفهان از پیوستن ۵۲۱ نفر به بانک اهداکنندگان سلولهای بنیادی خونساز استان در سال ۱۴۰۴ خبر داد و گفت: این افراد در قالب طرح پذیرهنویسی سلولهای بنیادی خونساز (سپاس) ثبتنام کردهاند تا در صورت سازگاری بافتی، به بیماران نیازمند پیوند سلولهای بنیادی خونساز کمک کنند.
کیان دهرابپور روز چهارشنبه افزود: در پیوند سلولهای بنیادی، سازگاری بافتی میان دهنده و گیرنده از اهمیت ویژهای برخوردار است و بهطور معمول نخستین انتخاب برای انجام پیوند، خواهر و برادر بیمار هستند.
دهرابپور اظهار داشت: در صورتی که برای بیمار اهداکننده خویشاوند مناسب وجود نداشته باشد، جستوجو برای یافتن اهداکننده غیر خویشاوند از طریق فهرست اهداکنندگان انجام میشود و افراد واجد شرایط میتوانند در فرآیند درمان بیماران نقشآفرینی کنند.
۷۰ درصد بیماران، اهداکننده خویشاوند سازگار ندارند
مدیرکل انتقال خون استان اصفهان با اشاره به ضرورت توسعه بانک اهداکنندگان سلولهای بنیادی خونساز گفت: حدود ۷۰ درصد بیماران نیازمند دریافت سلولهای بنیادی خونساز، فاقد خویشاوند مناسب از نظر آنتیژنهای سازگاری بافتی هستند و به همین دلیل مرکز پذیرهنویسی سلولهای بنیادی غیر خویشاوند سازمان انتقال خون با نام اختصاری «سپاس» از داوطلبان غیر خویشاوند برای عضویت در این بانک پذیرهنویسی میکند.
دهرابپور تاکید کرد: در گذشته بیماران نیازمند پیوند مغز استخوان تنها میتوانستند از میان بستگان درجه یک خود بهویژه خواهر و برادر، اهداکننده مناسب پیدا کنند اما محدود بودن تعداد بستگان و سازگار نبودن بسیاری از نمونهها باعث شد بانک اهداکنندگان غیر خویشاوند در کشور ایجاد شود.
وی بیان کرد: وزارت بهداشت در سال ۱۳۸۶ مجوز ایجاد این بانک را به سازمان انتقال خون ایران اعطا کرد و اجرای این برنامه از سال ۱۳۸۹ در کشور آغاز شد. سال ۱۴۰۴ بهترین عملکرد استان در اجرای طرح سپاس را به همراه داشته است در حالی که از سال ۱۴۰۰ تا پایان سال ۱۴۰۳ در مجموع ۵۳۸ نفر در استان اصفهان در این طرح پذیرهنویسی کرده بودند اما تنها در سال ۱۴۰۴ تعداد ۵۲۱ نفر به عضویت بانک اهداکنندگان سلولهای بنیادی خونساز درآمدند.
وی افزود: هدف تعیین شده برای استان در سال جاری جذب ۵۱۸ نفر بود که با مشارکت مردم، این رقم به ۵۲۱ نفر رسید و فراتر از برنامه پیشبینی شده محقق شد.
فرآیند عضویت در طرح سپاس چگونه است؟
مدیرکل انتقال خون استان اصفهان گفت: افراد ۱۸ تا ۵۰ ساله که برای اهدای خون مراجعه میکنند در صورت تأیید پزشک و تمایل به همکاری در طرح سپاس، تحت مشاوره تخصصی قرار میگیرند و پس از اعلام رضایت، نمونههای لازم برای تعیین مشخصات ژنتیکی و سازگاری بافتی (HLA) از آنان دریافت میشود.
وی با بیان اینکه اطلاعات ژنتیکی افراد در بانک ملی اهداکنندگان سلولهای بنیادی خونساز ثبت میشود، توضیح داد: هر زمان بیماری در هر نقطه از کشور به پیوند نیاز داشته باشد، مشخصات وی با اطلاعات موجود در بانک تطبیق داده و در صورت سازگاری کامل از اهداکننده برای همکاری دعوت میشود تا سلولهای بنیادی مورد نیاز بیمار تأمین شود.
دهرابپور با اشاره به کاربرد این طرح در درمان بیماران گفت: بیماران مبتلا به سرطان خون، تالاسمی ماژور و برخی بیماریهای صعبالعلاج از جمله افرادی هستند که برای ادامه درمان به پیوند سلولهای بنیادی خونساز نیاز پیدا میکنند.
مدیرکل انتقال خون استان اصفهان افزود: هرچه تعداد اعضای بانک اهداکنندگان بیشتر باشد، احتمال یافتن فرد سازگار برای این بیماران افزایش خواهد یافت و این موضوع میتواند جان بسیاری از بیماران را نجات دهد.
عضویت در بانک اهداکنندگان هیچ آسیبی برای افراد ندارد
دهرابپور با رد برخی نگرانیهای موجود در جامعه درباره اهدای سلولهای بنیادی گفت: یکی از تصورات نادرست این است که افراد تصور میکنند عضویت در این طرح یا اهدای سلولهای بنیادی ممکن است برای آنها مشکل جسمی ایجاد کند در حالی که این فرآیند هیچ آسیب جسمی یا بیماری برای اهداکننده به همراه ندارد.
وی افزود: مهمترین موضوع برای فرد اهداکننده، زمانی است که در صورت نیاز بیمار برای همکاری فراخوان میشود و در این مرحله نیز حمایتهای لازم از جمله هزینههای مرتبط با رفتوآمد، اسکان و سایر موارد مورد نیاز از سوی وزارت بهداشت انجام میشود.
مدیرکل انتقال خون استان اصفهان یکی از چالشهای مهم این حوزه را اطلاعرسانی ناکافی دانست و گفت: بسیاری از مردم از وجود چنین ظرفیتی در سازمان انتقال خون آگاهی ندارند.
وی بیان کرد: در سال جاری بیش از ۱۶۳ هزار مورد خونگیری در استان انجام شده اما تنها ۵۲۱ نفر در طرح سپاس ثبتنام کردهاند که نشان میدهد ظرفیت بسیار بالایی برای افزایش مشارکت مردمی وجود دارد.
دهرابپور همچنین حفظ و تثبیت نیروهای آموزش دیده را از دیگر نیازهای اجرای موفق این طرح عنوان کرد و گفت: حضور تیمهای تخصصی ثابت شامل پزشکان، مشاوران و کارکنان آموزش دیده میتواند روند توسعه طرح را تسهیل کند.
وی از شهروندان خواست با عضویت در طرح سپاس در کنار اهدای خون، فرصت دیگری برای نجات جان بیماران نیازمند پیوند سلولهای بنیادی خونساز فراهم کنند و در امیدبخشی و افزایش طول عمر بیماران سرطانی و صعبالعلاج سهیم شوند.
هر واحد خون میتواند جان حداقل سه نفر را از مرگ نجات دهد. در استان اصفهان بیش از یک هزار و ۵۰۰ بیمار تالاسمی، بالغ بر یک هزار بیمار هموفیلی و حدود ۲ هزار و ۵۰۰ بیمار دیالیزی به صورت ماهانه و هفتگی نیازمند دریافت خون هستند.
۶۲ مرکز در استان اصفهان از سازمان انتقال خون، فرآوردههای خونی دریافت میکنند و ۱۱ مرکز انتقال خون در این استان فعالیت میکند که ۲ مرکز در شهر اصفهان مستقر است در حالیکه ۵۷.۵۹ درصد از اهداکنندگان خون در اصفهان مستمر هستند و حداقل ۲ بار در سال خون اهدا میکنند.
