مدیر پایگاه میراث جهانی میدان نقش جهان از آغاز عملیات مرمت کاشیهای بدنه صحن مسجد جامع عباسی و اجرای همزمان استحکام بخشی «ازارههای» این قسمت از بنا خبر داد.
جواد رحمتی روز شنبه ضمن اشاره به آسیبهای وارد شده به کاشیهای مسجد جامع عباسی ( مسجد امام) گفت: بخشی از این کاشیها پیش از جنگ و بخش دیگری نیز بر اثر فشار هوایی ناشی از موج انفجار در جنگ ۴۰ روزه دچار خسارت شد؛ بهگونهای که پس از آن انفجارها، شاهد ریزش تدریجی کاشیها در روزها و هفتههای بعدی بودیم.
وی با بیان اینکه پس از این حادثه، پایگاه میراث جهانی و وزارت میراث فرهنگی ترتیب اختصاص مبلغی را برای این منظور دادند، افزود: این موضوع اکنون به مرحله انعقاد قرارداد رسیده است.
مدیر پایگاه میراث جهانی میدان نقش جهان با اشاره به برگزاری جلسات کارشناسی خاطرنشان کرد: در قالب قرارداد مطالعات خسارتهای ناشی از جنگ، بحثهای زمینشناسی، ارتعاش و موارد مشابه نیز مورد بررسی قرار گرفت و در این راستا با دانشگاه اصفهان وارد مذاکره شدیم و قرارداد با این دانشگاه در حال انعقاد است.
رحمتی اظهار داشت: یکی از قراردادهای ما، قرارداد مرمت جرزهای حاشیههای بدنه مسجد است که بیشتر در بخشهای داخل صحن انجام میشود؛ بخشهایی مانند ایوان شمالی، ضلع غربی و باید گفت در داخل صحن نیز پنج جبهه باز شده است.
مدیر پایگاه میراث جهانی میدان نقش جهان با اشاره به وضعیت اجرایی مرمت گفت: قرارداد آن بسته و عملیات مرمت آغاز شده است.
وی افزود: برچیدن بخشی از کاشیهای آسیبدیده آغاز شده است. برای بخشهایی از مسجد که سطح زیادی کاشیکاری دارند، اولویتبندی انجام شده و عملیات از قسمتهایی که بیشترین آسیب را دیده و در حال ریزش هستند، شروع شده است.
رحمتی با تأکید بر اینکه مرمت کاشیهای بدنه به صورت توأمان با مرمت سنگهای ازاره انجام میشود، توضیح داد: این ۲ عملیات باید همزمان صورت گیرد؛ چرا که بیشترین آسیبی که بدنههای کاشی دیدهاند در مرز بین سنگهای ازاره و روی سر همین سنگهاست.
سنگ ازاره بخشی از دیوار است که از سطح زمین تا ارتفاعی مشخص را میپوشاند و در برابر رطوبت، ضربه و فرسایش از بنا محافظت میکند.
در معماری سنتی، ازاره علاوه بر نقش حفاظتی، گاهی با سنگهای مقاوم و خوشتراش اجرا میشود و به استحکام و زیبایی فضا هم کمک میکند.
وی تصریح کرد: کاشیها در ارتفاعات بلند بر اثر فرسایش مصالح، نفوذ عوامل جوی و رطوبت به ملات گچ پشت کاشیها و همچنین عواملی مانند گذر زمان و نشست، بهویژه در چند متر اول روی سر سنگهای ازاره، از بستر خود جدا شده و بار وزن آنها بر روی سنگهای ازاره افتاده است.
رحمتی افزود: این وضعیت هم فشار سنگهای ازاره را افزایش داده و موجب آسیب و لهشدگی آنها شده است و هم آنها را از شاقولی خود خارج کرده است؛ بهگونهای که در مواردی شاهد جلوآمدگی پنج تا هفت سانتیمتری سر سنگها بودهایم و عملاً در حال افتادن هستند.
به گفته وی در قالب یک قرارداد مجزای دیگر، عملیات مرمت و استحکام بخشی سنگهای ازاره نیز همزمان در حال انجام است.
مدیر پایگاه میراث جهانی میدان نقش جهان درباره منابع مالی این ۲ عملیات گفت: بخشی از هزینهها از سوی وزارت میراث فرهنگی و بخشی نیز از طریق بیمه بازار در قالب کمک به میراث فرهنگی و مسوولیتهای اجتماعی تأمین میشود و این مشارکت کمک بسیار خوبی بوده است.
رحمتی افزود: بخش اول هزینهها وصول شده و در حال تزریق به طرح است؛ بیمه بازار همچنین قرار است هزینهای را نیز در بخش دیگری پرداخت کند.
به گفته وی مجموع این اعتبار حدود ۸۰ میلیارد ریال است که از این میزان، حدود ۲۸ میلیارد ریال تاکنون وصول شده و اقدامات لازم در حال انجام است و مابقی مبلغ نیز در زمان دیگری واریز خواهد شد.
چندی پیش در راستای تحقق مسئولیت اجتماعی بخش خصوصی و با هدف صیانت از مفاخر معماری جهان اسلام، تفاهمنامه سهجانبه و بیسابقهای میان استانداری اصفهان، ادارهکل میراث فرهنگی استان و بخش خصوصی برای مرمت و بازسازی آسیبهای اماکن تاریخی اصفهان از جمله مسجد جامع عباسی به امضا رسید.
در نخستین مرحله از اجرای این طرح، اعتبار ویژه و قابل توجهی به مبلغ ۸ میلیارد تومان از سوی بخش خصوصی برای احیا، بازسازی و مرمت اضطراری بخشی از مسجد جامع عباسی (امام) اختصاص یافته است که این عملیات بر روی کاشیهای ۴۰۰ ساله و بخشهایی که بر اثر موج انفجار دچار تخریب و آسیب شدهاند، تمرکز دارد.
در حملات و بمباران روز ۱۷ اسفند به خیابان پاسداران در نزدیکی میدان نقش جهان، کاشیهای ایوانهای شمالی و غربی مسجد جامع عباسی در برخی نقاط دچار ریزش شد.
مسجد جامع عباسی در مجموعه ثبت جهانی میدان نقشجهان قرار دارد که از موج انفجارها و حملات دشمن دچار آسیب شده است.
با این وصف در حالی که بناهای مجموعه ثبت جهانی میدان نقش جهان از آسیبهای حملات ۱۷ اسفند مصون نماند، مجددا بمباران استانداری اصفهان در عرصه دولت خانه صفوی ( بخشی از محور تاریخی فرهنگی اصفهان که در فهرست آثار ملی قرار دارد) حریم درجه ۲ میدان نقشجهان و همچنین حریم درجه یک کاخ چهلستون، آسیبهای گستردهای را به این یادمانهای تاریخی شهر موزه اصفهان وارد کرد.
مسجد جامع عباسی یکی از آثار تاریخی میدان نقشجهان اصفهان است که در دوران صفوی ساخته شد.
این مسجد به واسطه تزیینات بسیار شگفتانگیز به کار رفته در آن، شهرتی جهانی دارد.
مسجد جامع عباسی در سال ۱۳۵۸ با مجموعه میدان نقش جهان در سازمان جهانی یونسکو ثبت شد.
