از قدیم و ندیم گفته اند و شنیده ایم «عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد» اما آیا می توان این ضرب المثل را مصداق بارزی برای این روزها و آینده سپاهان دانست؟ باشگاهی که مدیرعامل آن به تازگی رسماً اعلام کرده به دلیل آسیبی که در جنگ آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران به کارخانه فولاد مبارکه وارد شده آنها ناگزیر هستند برای فصل آینده و حضور تیم فوتبال خود در لیگ برتر سقف قراردادهای بازیکنان را پایین بیاورند چرا که پشتوانه مالی این باشگاه اصفهانی با چالش جدی روبه رو شده است. پرواضح است که همانطور که منوچهر نیکفر اذعان کرده این موضوع نه تنها می تواند به قیمت جدایی ستارههای گرانقیمت از سپاهان تمام شود بلکه سردمداران باشگاه مجبور به فروش برخی از مهره های کلیدی تیم با هدف درآمدزایی هم خواهند شد.
در چنین شرایطی سپاهان مجبور است سراغ داشته های خود برود؛ یعنی زردپوشان اصفهانی به ناچار باید به جوانگرایی و استفاده از بازیکنان پرورش یافته در آکادمی باشگاه روی بیاورند. سپاهان سال ها با اتکا به منابع فولاد مبارکه در بالاترین سطح نقلوانتقالات با مدعیان رقابت میکرد و با جیب پُر وارد این کارزار می شد و در اکثر مواقع هم با پیشی گرفتن از سایر مدعیان لیگ سبد خود را با خریدهایی سرشناس، پربها و نفیس پر می کرد اما حالا که با محدودیت مالی مواجه شده بی شک به دنبال جذب جوانان مستعد، کم نام و نشان اما آینده دار خواهد بود.
در چنین فضا و شرایطی، نقش سکاندار سپاهان پررنگ تر از همیشه خواهد بود؛ مربی جوانی که از لیگ بیستم و زمانی که برای اولین بار سکان هدایت تیم اصفهانی را در درست گرفت با همین فرمان پیش رفت؛ آن هم در دورانی که بودجه باشگاه لبریز بود و سپاهان همچنان برای کسب جام حاضر بود با ولخرجی برای به تور انداختن هر شاه ماهی که محرم دست روی آن می گذاشت دست به جیب شود. نویدکیا اما از آن دست مربیانی بود که به استفاده از جوانان آینده دار در ترکیب تیم خود در کنار ستاره های نامی و باتجربه هم اعتقادی راسخ داشت. سرمربی سپاهان بارها بر اهمیت میدان دادن به جوانان و پذیرش ریسک اشتباه و خامی آنها در ازای آینده نگری تأکید کرده است. او بر این باور است که جوان اگر اشتباه نکند، جوان نیست و اگر میدان نبیند، هیچ وقت بازیکن بزرگ و آماده ای نمی شود.
نویدکیا البته درباره جوانگرایی فقط شعار نمی دهد. او در تمام سال های مربیگری اش از لیگ بیستم تا همین فصل اخیر ریسک میدان دادن به جوانان را به جان خرید. ۵ فصل پیش و زمانی که بسیاری یاسین سلمانی را پروژه ای برای آینده باشگاه می دانستند، محرم با میدان دادن به این ستاره جوان تصمیم گرفت مسیر آینده را در همان زمان برای او و سپاهان هموار کند چرا که او ترجیح می داد با جوانی ببازد که آینده دارد تا با بازیکنی ببرد که سقف پیشرفت را لمس کرده و این روش او در آن فصل جواب هم داد و سلیمانی به پدیده لیگ بیستم تبدیل شد. این دیدگاه محرم، که زمانی انتخاب شخصی یا تاکتیکی به نظر می رسید اکنون با اجبار اقتصادی، به یک استراتژی برای بقای باشگاه سپاهان تبدیل شده است؛ چه اینکه وقتی بودجه کاهش یابد به ناچار اولویت ها هم تغییر می کند. دیگر نمی توان به هر قیمتی سراغ دانه درشت های بازار نقل و انتقالات رفت، بلکه باید به دنبال بازیکنانی بود که پتانسیل ستاره شدن دارند، باانگیزه هستند و می توانند در آینده برای تیم مفید باشند. این یعنی سرمایهگذاری روی جوانان، تقویت آکادمی و ایجاد یک چرخه پایدار برای تأمین بازیکن. تجربه های موفق گذشته، مانند اعتماد به سلمانی، آریا شفیع دوست و محمد عسکری، نشان میدهد که این مسیر، اگر با صبر و باور همراه باشد، میتواند به موفقیت منجر شود.
البته نباید این نکته را هم فراموش کرد که جوانگرایی صرف و خالی شدن ترکیب تیم از ستاره ها و مهره های تأثیرگذار باعث ناپایداری و دور شدن تیم از جمع مدعیان هم خواهد شد. پربیراه نیست اگر مدعی شویم با این تغییرات نتایج آنطور که انتظار میرود پیش نخواهد رفت و اشتباهات جوانان کم تجربه، هزینه بردار خواهد بود. هرچند مدیرعامل باشگاه با تأکید بر این نکته که سپاهان اسپانسرهای مختلفی دارد و می تواند از آن منابع هم استفاده کند عنوان کرده که سعی آنها بر حفظ شاکله تیم با مدیریت هزینه هاست و به هواداران این امید را داده که با کمک آنها و اسپانسرها سپاهان فصل آینده هم با قدرت در لیگ برتر حاضر خواهد شد و جزو سه تیم مدعی خواهد بود اما همانطور که نیکفر اذعان کرده با همه اینها تیم اصفهانی دیگر قادر نخواهد بود همچون گذشته «حالت تهاجمی» با رقبا در قرارداد بستن را حفظ کند و در این شرایط بحرانی تکیه گاه آنها ستاره های جوان و آکادمی باشگاه هستند. در این برهه همه چیز معطوف به توانایی تبدیل تهدید به فرصت خواهد بود؛ هم برای سپاهان در بها دادن به جوانان پرورش یافته در آکادمی باشگاه، هم برای جوانان طلایی پوش که از این فرصت طلایی نهایت استفاده را برای نشان دادن توانایی های خود ببرند؛ چه بسا این بحران مالی، توفیقی اجباری شود برای سپاهان تا نسلی جدید بسازد که نه تنها به کاهش هزینه ها منجر خواهد شد، بلکه هویت باشگاه را تقویت کرده و در آینده می توان از محل فروش همین بازیکنان جوان سودآوری هم کرد.
در حداقل ترین حالت ممکن این جوانگرایی اجباری، میتواند زمینه ساز بازسازی اساسی برای سپاهان شود و آن را به تیمی سازنده تبدیل کند؛ تیمی که آینده اش را بر پایه استعدادهای خودش بنا میکند، نه بر اساس بودجه ای که ممکن است روزی قطع شود؛ درست مانند امروز. شاید این فشار بیرونی، همان تلنگری باشد که سپاهان را به مسیر درست هدایت میکند. بله، عدو می تواند برای سپاهان مسبب خیر باشد به شرط اینکه کرسی نشینان باشگاه اصفهانی قادر باشند با مدیریت صحیح خود این تهدید اقتصادی را به فرصت تبدیل کند. کافی است با اعتماد بیشتر به جوانان، روی آکادمی باشگاه سرمایهگذاری شود بلکه از دل همین محدودیت ها، تیمی قدرتمند و آینده دار ساخته شود. شاید فصل آینده و حتی تا چندین فصل بعد سپاهان موفق به ایستادن روی سکوی اول نشود اما اگر مسیر درست طی شود، روزی تاریخ سپاهان از همین سال سخت به عنوان نقطه تولد دوباره یاد خواهد کرد؛ چه اینکه از قدیم و ندیم گفته اند و شنیده ایم «خمیر مایه استاد شیشه گر، سنگ است».
مرضیه غفاریان
