- روزنامه زاینده رود - https://zayanderoodonline.ir -

از افکار مزاحم تا اضطراب؛ نشانه‌های وسواس فکری را بشناسید

سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت: وسواس فکری اختلالی قابل درمان است که تشخیص زودهنگام آن اهمیت دارد.

پژمان عقدک به تشریح علائم اختلال وسواس‌فکری پرداخت و گفت: اگر افکار و رفتارهای تکرارشونده بخش زیادی از وقت فرد را بگیرند، باعث اضطراب و ناراحتی شوند یا در زندگی روزمره، کار، تحصیل و روابط او اختلال ایجاد کنند، ممکن است نشانه ابتلا به اختلال وسواسی جبری باشند؛ اختلالی که قابل درمان است و تشخیص به‌موقع آن به کنترل بهتر علائم کمک می‌کند.

وی با تأکید بر ضرورت مراجعه برای درمان افزود: درمان این اختلال بر اساس شدت علائم و شرایط هر فرد تعیین می‌شود و می‌تواند شامل روان‌درمانی، دارودرمانی یا ترکیبی از هر دو باشد. درمان شناختی رفتاری، به‌ویژه روش مواجهه و جلوگیری از پاسخ، از روش‌های مؤثر در درمان وسواس است و در برخی موارد نیز روان‌پزشک دارو تجویز می‌کند.

مدیر روابط عمومی و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با توضیح ماهیت وسواس فکری اظهار کرد: وسواس فکری به افکار، تصاویر ذهنی یا نگرانی‌های ناخواسته و تکرارشونده‌ای گفته می‌شود که به ذهن فرد هجوم می‌آورند، اضطراب ایجاد می‌کنند و کنار گذاشتن آن‌ها دشوار است. ترس مداوم از آلودگی، شک درباره درست انجام دادن یک کار و نگرانی شدید از وقوع اتفاقی ناگوار برای خود یا دیگران از نمونه‌های این افکار هستند.

عقدک ادامه داد: در واکنش به این افکار، فرد ممکن است برای کاهش اضطراب احساس کند مجبور است رفتار خاصی را بارها تکرار کند. شستن مکرر دست‌ها، بررسی چندباره قفل در یا اجاق گاز، شمردن، تکرار برخی کارها، مرتب کردن وسایل با نظم یا تقارن خاص و درخواست مداوم اطمینان از دیگران از جمله رفتارهای وسواسی هستند.

وی با اشاره به چرخه تکرارشونده وسواس گفت: این رفتارها ممکن است برای مدت کوتاهی اضطراب فرد را کاهش دهند، اما فکر وسواسی دوباره بازمی‌گردد و فرد برای رسیدن به آرامش، همان رفتار را تکرار می‌کند. در نتیجه، چرخه‌ای از افکار وسواسی، اضطراب، رفتارهای اجباری و آرامش موقت شکل می‌گیرد که با بازگشت دوباره افکار ادامه پیدا می‌کند.

مدیر روابط عمومی و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه هر رفتار تکراری نشانه اختلال وسواسی جبری نیست، تصریح کرد: بررسی دوباره قفل در یا شستن دست‌ها پیش از غذا می‌تواند رفتاری طبیعی باشد. زمانی باید به احتمال وجود این اختلال توجه کرد که افکار و رفتارها وقت‌گیر شوند، کنترل آن‌ها دشوار باشد، ناراحتی قابل توجهی ایجاد کنند یا عملکرد فرد را در زندگی روزمره تحت تأثیر قرار دهند.

عقدک با اشاره به تأثیر وسواس بر روابط و فعالیت‌های اجتماعی افراد خاطرنشان کرد: برخی افراد به دلیل ترس از آلودگی، از دست دادن با دیگران، استفاده از وسایل عمومی یا حضور در مکان‌هایی که تصور می‌کنند آلوده هستند، اجتناب می‌کنند. تداوم این رفتارها می‌تواند به‌تدریج فعالیت‌های روزمره فرد را محدود کند.

وی در پایان با تأکید بر پرهیز از خوددرمانی گفت: داروهای مرتبط با این اختلال باید با تشخیص پزشک مصرف شوند و افراد نباید به‌صورت خودسرانه مصرف دارو را آغاز یا قطع کنند یا مقدار آن را تغییر دهند. اگر افکار و رفتارهای تکراری آرامش فرد را مختل کرده‌اند یا بر زندگی روزمره او تأثیر می‌گذارند، لازم است برای ارزیابی و دریافت درمان مناسب به پزشک خانواده مراجعه کند.