سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بر ضرورت حمایت روانی و مراقبت بیشتر از سالمندان در شرایط بحران تأکید کرد.
پژمان عقدک در اصفهان به تشریح راهکارهای کمک به سالمندان در شرایط بحران پرداخت و گفت: سالمندان بهدلیل بیماریهای زمینهای، کاهش تواناییهای جسمی مانند کاهش شنوایی و بینایی، وابستگی به داروها و همچنین تجربههای ناخوشایند گذشته، در برابر استرس آسیبپذیرتر هستند و در شرایط بحران به مراقبت و توجه بیشتری نیاز دارند.
وی با بیان اینکه ایجاد احساس امنیت اولین اقدامی است که میتواند به کاهش اضطراب سالمندان در شرایط بحران کمک کند، افزود: باید با سالمند با صدای آرام، شمرده و اطمینانبخش صحبت کنیم و اطلاعاتی که به او میدهیم کوتاه، واضح و بدون ایجاد ترس باشد. نیازی نیست جزئیات اتفاقات و بحران را برای سالمند تشریح کنیم، بلکه باید با جملاتی به فرد سالمند اطمینان دهیم که در کنارش هستیم و ازش مراقبت میکنیم.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تأکید بر اهمیت حفظ ارتباط با سالمندان گفت: سالمندان تا حد امکان باید در کنار خانواده و افراد آشنا نگهداری شوند و اگر این امکان وجود ندارد، حداقل تماس تلفنی یا تصویری منظم برای آنها فراهم شود. گفتوگو درباره موضوعات آشنا و روزمره، خاطرات گذشته، اعضای خانواده، علایق و فعالیتهای معمول زندگی میتواند اضطراب آنها را کاهش دهد و باعث شود سالمند احساس کند زندگی همچنان تداوم دارد و ساختار خود را حفظ کرده است.
عقدک با تاکید بر اینکه حفظ روال زندگی نیز در کاهش اضطراب سالمندان مؤثر است، ادامه داد: داشتن یک برنامه ساده و قابل پیشبینی، احساس کنترل و امنیت روانی را افزایش میدهد. حتی برنامه سادهای برای خواب و بیداری، وعدههای غذایی، مصرف دارو، استراحت و فعالیتهای روزانه میتواند به کاهش اضطراب کمک کند.
وی با اشاره به ضرورت توجه ویژه به داروهای سالمندان گفت: بخش قابل توجهی از سالمندان مصرفکننده دارو هستند و باید اطمینان حاصل شود که داروهای مورد نیاز آنها به اندازه کافی در دسترس است و دوز و زمان مصرف دارو نیز مشخص باشد. بهویژه در سالمندانی که به بیماریهای مزمنی مانند دیابت، فشار خون، بیماریهای قلبی و تنفسی مبتلا هستند، مصرف منظم و بهموقع داروها اهمیت زیادی دارد.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان افزود: قطع ناگهانی یا خودسرانه داروها میتواند برای سالمندان خطرناک باشد و دادن داروهای آرامبخش بدون مجوز پزشک نیز میتواند خطرآفرین باشد. بنابراین در شرایط بحران باید نسبت به داروهای مصرفی سالمندان مراقبت کافی داشته باشیم.
عقدک با اشاره به ضرورت توجه به نیازهای جسمی سالمندان گفت: سالمندان ممکن است بهدلیل تنها بودن، تغذیه و مصرف مایعات منظمی نداشته باشند و دچار کمآبی یا اختلالات تغذیهای شوند. همچنین ممکن است استراحت کافی نداشته باشند، دسترسی آنها به داروها مختل شود یا عینک و سمعکشان در دسترس نباشد یا دچار مشکل شده باشد. رسیدگی به این نیازها میتواند از بروز مشکلات جسمی و افزایش استرس و اضطراب آنها جلوگیری کند.
وی ادامه داد: یکی دیگر از موارد مهم، توجه به تغییرات ناگهانی در وضعیت سالمند است. سالمندان ممکن است بهدلیل استرس، کمآبی، عفونت، تغییر داروها یا بیماریهای متابولیک دچار گیجی و کاهش توجه شوند. اگر سالمند ناگهان دچار سردرگمی، سرگیجه، خوابآلودگی غیرطبیعی یا بیقراری شدید شود یا تغییرات غیرعادی دیگری در رفتار او ایجاد شود، نباید این وضعیت را صرفاً به ترس از شرایط بحران نسبت داد و لازم است ارزیابی پزشکی انجام شود.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تأکید بر جدی گرفتن علائم روانی سالمندان گفت: اضطراب شدید و مداوم، بیخوابی شدید، گریههای مکرر، انزوای غیرمعمول، بیعلاقگی شدید، احساس بیارزشی و ناامیدی و صحبتهایی درباره مرگ، علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند و لازم است سالمند توسط پزشک یا متخصص سلامت روان ارزیابی شود.
عقدک یکی دیگر از اقدامات مؤثر در حمایت از سالمندان را گوش دادن فعال دانست و گفت: باید اجازه دهیم سالمندان نگرانیهای خود را بیان کنند و نباید ترس و اضطراب آنها را انکار یا کوچک جلوه دهیم. جملاتی مانند این نگرانی قابل درک است و من کنار شما هستم تا به شما کمک کنم، بسیار مؤثرتر از گفتن جملاتی مانند اینقدر به این موضوع فکر نکن یا نباید بترسی است. گوش دادن فعال و استفاده از جملاتی که بتواند نگرانی فرد را کاهش دهد، در عبور سالمند از شرایط بحران مؤثر است.
وی افزود: تا حد امکان باید سالمند را در تصمیمهای مربوط به خودش مشارکت دهیم. حتی انتخابهای سادهای مانند زمان استراحت، زمان غذا خوردن یا اینکه با چه کسی صحبت و تماس داشته باشد، میتواند احساس استقلال و کنترل را در او تقویت کند و در کاهش اضطراب مؤثر باشد.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان خاطرنشان کرد: سالمند در شرایط بحران بیش از هر چیز به این اطمینان نیاز دارد که فراموش نشده است. حضور ما، توجه به او و شنیدن صحبتهایش بخشی از حمایت روانی است و همیشه لازم نیست برای کمک به سالمند در بحران کار بزرگی انجام دهیم؛ گاهی کافی است در کنارش بمانیم، به حرفهایش گوش کنیم و به او یادآوری کنیم که تنها نیست و ما در کنارش هستیم.