سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در مجمع عمومی عادی سالیانه شرکت با تحلیل ناترازیهای انرژی و تحولات بازار جهانی، از اجرای نقشه راه هوشمندانه برای تداوم تولید خبر داد. او تأکید کرد با تمرکز بر ارتقای بهرهوری، نوآوری فناورانه و توسعه هدفمند صادرات، شرکت توانسته ضمن عبور از بحرانهای زیرساختی، مسیر پیشرانی صنعت فولاد کشور را در شرایط سخت کنونی هموار کند.
زرندی تولید را موتور محرک اقتصاد ملی دانست و حفظ تداوم آن را ضرورتی راهبردی برای امنیت اقتصادی کشور خواند. وی به هماهنگی وزارتخانههای صمت و نیرو اشاره کرد و گفت: دولت و وزارت نیرو تمام تلاش خود را برای کاهش محدودیتهای برق و گاز صنایع و به حداقل رساندن خسارتها به کار گرفتهاند. او اولویتبندی مصرف انرژی را در شرایط گرمای شدید مناطق جنوبی ضروری دانست و افزود: اولویت نخست تأمین پایدار برق مناطق گرمسیر است و بلافاصله پس از آن حفظ جریان تولید صنایع بزرگ. زرندی وضعیت ذخایر سوخت دوم نیروگاهها را مطلوب ارزیابی کرد و گفت: این ذخیرهسازی برای مدیریت شرایط زمستان انجام شده تا در صورت محدودیت گاز، تولید متوقف نشود. صنایع بزرگی مانند فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و پتروشیمیها با اتصال نیروگاههای خود به شبکه سراسری، به پایداری برق کشور کمک کردهاند.
در تشریح نقشه راه شرکت، زرندی چهار محور اصلی را برشمرد: تمرکز بر بهرهوری حداکثری و کاهش هزینههای سربار، شتابدهی به نوآوریهای فناورانه، تغییر سبد محصول به سمت تولیدات با ارزشافزوده بالا و توسعه هدفمند صادرات. او تأکید کرد: برنامهریزیهای سال ۱۴۰۴ زیربنای عبور از ناترازیهای احتمالی سالهای آینده است.
***تحلیل بازار جهانی و فشار مازاد ظرفیت
زرندی سال ۱۴۰۴ را سال بلوغ و دشواری صنعت فولاد توصیف کرد. تراز تولید جهانی به سمت مازاد ظرفیت حرکت میکند و تغییرات الگوی تولید چین همراه با افزایش صادرات آن، بازار را با سرریز حجم عظیمی از فولاد مواجه کرده است. پیشبینی میشود تا سال ۲۰۲۸ بیش از ۷۰۰ میلیون تن مازاد ظرفیت ایجاد شود. در نتیجه کشورهای بزرگ صنعتی از جمله آمریکا، کانادا، هند، مکزیک، برزیل و اتحادیه اروپا سیاستهای حمایتگرایانه در پیش گرفتهاند. حتی بدون در نظر گرفتن بحرانهای سیاسی یا محدودیت انرژی، شرایط جهانی فولاد پیچیده و غیرایدهآل بوده است.
***رکوردهای تولیدی و صادراتی در سال دشوار
با وجود تنشها و فشارهای قیمتگذاری دستوری، فولاد مبارکه برنامههای تولیدی را ۱۰۰ درصد محقق کرد و به رکورد صادرات ۱.۱ میلیارد دلاری دست یافت. این دستاوردها با مدیریت هوشمندانه نقدینگی و اصلاح مدلهای تجاری حاصل شد و علاوه بر کمک به تأمین ارزی کشور، نقش مهمی در تداوم پروژههای توسعهای داشت. حتی با وجود تنشهای اجتماعی و حوادث غیرمترقبه که توقف موقت و لغو قراردادها را به دنبال داشت، برنامههای بخشهای احیا، گندلهسازی، ریختهگری و نورد کامل شد. مدل پایش هفتگی با معاونتها و شرکتهای زیرمجموعه کلید این موفقیت بود. زرندی از مدلهای قیمتگذاری دستوری انتقاد کرد و گفت: در حالی که قیمت انرژی و هزینههای تولید چند برابر شده، اجبار به پیروی از نرخهای بازارهایی مانند چین فشاری مضاعف وارد کرده است. او از حمایتهای وزیر صمت قدردانی کرد.
***مدیریت نقدینگی و چالش بهای تمامشده
شرکت بدون استفاده از وامهای کلان یا کمکهای دولتی و با تغییر مدلهای بازرگانی از اواسط اردیبهشت، جریان نقدینگی را حفظ کرد. زرندی ابراز امیدواری کرد نهایی شدن پروژههای نیروگاهی طلسم ناترازی انرژی را بشکند. او به متغیرهای خارج از کنترل اشاره کرد: مصوبات ناگهانی در بخش انرژی شوکهای شدیدی به بهای تمامشده وارد میکند و نرخ رشد تعرفه برق به مراتب بالاتر از رشد قیمت کلاف فولادی بوده است. زرندی ادعای دریافت یارانه انرژی توسط صنایع بزرگ را رد کرد و گفت: فولاد مبارکه هیچ یارانهای دریافت نمیکند. محاسبات مهرماه ۱۴۰۴ نشان داد تعرفه گاز تحویلی ۱۷ سنت بوده در حالی که در ایالتهای صنعتی آمریکا ۱۳ سنت محاسبه میشد. قیمت گاز و برق به مراتب بیشتر از قیمت ورق گرم رشد کرده است. محدودیتهای ۹۰ تا ۹۵ درصدی و گاه ۱۰۰ درصدی برق و گاز در سالهای اخیر، عدمالنفعی حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان (۱۴ همت در ۱۴۰۲، ۴ همت در ۱۴۰۳ و ۳۱ همت در ۱۴۰۴) به دنبال داشته است.
***اقدامات عملی برای تأمین برق پایدار
به جای گلایه، شرکت تفاهم بزرگی با وزارت نیرو منعقد کرد. با سرمایهگذاری و ارتقای بهرهوری در سه نیروگاه حرارتی، سهمیه برق پایدار آزاد شد. هماکنون ۲۵۰ مگاوات از نیروگاه اصفهان وارد مدار تخصصی مبارکه شده و ۱۰۰ مگاوات دیگر نیز بهزودی افزوده میشود. نیروگاه سیکل ترکیبی ۹۱۴ مگاواتی که به پیشرفت ۹۷ درصدی رسیده بود، آسیب دید و بازسازی آن با سرعت پیگیری میشود. فاز نخست نیروگاه خورشیدی ۶۰۰ مگاواتی (۱۲۰ مگاوات) پارسال به مدار آمد و با وجود محاصره دریایی، تجهیزات از طریق خطوط ریلی وارد شد. دو فاز جدید امسال به بهرهبرداری میرسد. مشارکت در نیروگاه سمنان و سرمایهگذاری در نیروگاههای بادی نیز ادامه دارد.
***لجستیک، ساختار هلدینگی و جهش سودآوری
تأمین ۱۰۰ درصدی تجهیزات خارجی پروژه نورد گرم ۲ انجام شد. با تغییر استراتژی به ترانزیت ریلی پارتبهپارت، پیشرفت فیزیکی پروژهها از ۳۷ به ۶۴ درصد رسید. مدل شرکتداری به سمت هلدینگهای تخصصی تغییر کرد: هلدینگ معدنی متمرکز شد، گروه مالی شکل گرفت و ساماندهی بخش بازرگانی و هلدینگ آب و انرژی در دستور کار است. در آغاز سال پیشبینی میشد سود از ۵۰ همت عبور نکند. با بازنگری بودجه و کارگروه ویژه، حدود ۳.۵ همت از هزینههای جاری کاهش یافت و نزدیک به ۱۰ همت درآمد جدید از فروش ضایعات و بازیافت سرباره ایجاد شد که مجموعاً ۱۳ همت به بهبود سودآوری کمک کرد. پروژههای دادهکاوی هوشمند تنها در ماه نخست ۸۰۰ میلیارد تومان از هزینههای غیرضروری انرژی را کاهش داد.
***مسئولیت اجتماعی نوین: غربالگری سرطان
زرندی از تغییر پارادایم مسئولیت اجتماعی از توزیع منابع به خدمات کلان و عامالمنفعه سخن گفت. طرح غربالگری رایگان سرطان سینه در بانوان و سرطان کلورکتال در آقایان با همکاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان از پاییز گذشته آغاز شد. تا پایان ۱۴۰۴ بیش از ۱۰۸ هزار نفر مشارکت کردند و مجموع غربالگریها از ۴۰۰ هزار نفر گذشت. حدود ۳۶۰۰ نفر دارای پولیپهای پرخطر شناسایی شدند و دهها بیمار در مراحل اولیه تشخیص داده شدند. این اقدام حداقل ۱۰ همت صرفهجویی برای نظام سلامت استان به همراه داشته است.
*** ۶ راهبرد کلیدی برای دهه آینده
زرندی ۶ محور توسعه گروه را برشمرد: توسعه سبد فولادهای ویژه و پیشرفته با تمرکز بر مناطق ساحلی؛ تعالی عملیات و تولید سبز با نوآوری و فناوری هوشمند؛ توسعه دانش و فناوری فرایندهای صنعت فولاد؛ سرمایهگذاریهای بینالمللی، گسترش صادرات و ارتقای جایگاه جهانی؛ متنوعسازی و ورود به کسبوکارهای جدید و ارتقای نظام حکمرانی، چابکی و همافزایی در گروه.
فولاد مبارکه در جایزه جهانی Steel Awards در میان ۷ شرکت برتر قرار گرفت، بالاترین رتبه EFQM خود را ثبت کرد و مجوزهای ردپای کربن و مدیریت تداوم کسبوکار (BCM) را برای صادرات به اتحادیه اروپا دریافت کرد. سبد سرمایهگذاری گروه بر اساس مصوبه هیئتمدیره به فرمول ۷۰-۲۰-۱۰ تغییر کرد: ۷۰ درصد کسبوکار هسته فولاد، ۲۰ درصد کسبوکارهای نو و ۱۰ درصد سرمایهگذاریهای مالی. پروژه میدان گازی «مدار» و هلدینگ «انرژیپاک» ابلاغ شد و سرمایهگذاری در مس و مطالعه فرصتهای لیتیوم آغاز شده است. مطالعات مقدماتی برای حضور و سرمایهگذاری در چند کشور عربی نیز در جریان است.
***مدیریت بحران جنگ و بازسازی سریع
شورای مدیریت تابآوری کسبوکار از اردیبهشت ۱۴۰۴ فعال بود. در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، آمادگی کامل وجود داشت و پروتکل «ساعت صفر» تدوین شد. در لحظه حمله، پرسنل در کمتر از ۱۴ دقیقه تخلیه شدند. شهید عباس بهرامی تنها شهید مجموعه بود و نیروگاه ۳۰۰ مگاواتی به نام او نامگذاری شد. حملات هر ۸ کوره، واحدهای آهن اسفنجی و دو نیروگاه را هدف قرار داد. برآورد اولیه بازسازی ۵ تا ۶ میلیارد دلار بود اما با توان داخلی و مهندسی دقیق به حدود ۴۷ همت کاهش یافت. عدمالنفع رسمی ۲۱۵ همت برآورد شد. دو اولویت اصلی حفظ نیروی انسانی (بدون توقف پرداخت حقوق) و کنترل بازار فولاد بود. تنها دو هفته پس از حملات، خطوط سالم فعال شد و زنجیره تأمین بازطراحی گردید. کوره شماره ۸ در ۴۵ روز به مدار بازگشت. زرندی امیدوار است این تجربه بهعنوان یکی از سریعترین نمونههای بازسازی صنعتی جهان ثبت شود.
در مجمع عمومی عادی سالیانه منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، تقسیم سود ۵۵ ریالی به ازای هر سهم (معادل ۱۰ درصد سود خالص) به تصویب رسید.